Siêu đại kiện tướng cờ vua Levon Aronian là một kỳ thủ xuất sắc người Hoa Kỳ, người từ lâu đã nằm trong số những tài năng hàng đầu thế giới. Anh lần đầu tiên lọt vào top 20 vào năm 2005 và đã duy trì sự ổn định đáng kinh ngạc đó, gần như luôn nằm trong top 10 suốt 15 năm qua. Aronian là hình mẫu cho lối chơi cờ vua đẳng cấp. Đáng chú ý, trong nửa đầu những năm 2010 đến 2014, anh nằm trong top ba. Vào tháng 3 năm 2014, xếp hạng cờ vua của anh đạt đỉnh 2830, biến Levon Aronian trở thành kỳ thủ được đánh giá cao thứ tư trong lịch sử cờ vua.
Từng bước trở thành Nhà vô địch quốc gia
Những thành tích đầu tiên
Siêu Đại kiện tướng Levon Aronian đã bắt đầu hành trình với Cờ vua khi mới 9 tuổi. Được chị gái dạy những điều cơ bản, và với sự huấn luyện sớm từ GM Melikset Khachiyan, Aronian nhanh chóng khẳng định tài năng của mình. Đáng chú ý, anh đã xuất sắc vô địch giải trẻ 12 tuổi thế giới năm 1994 với 8/9 điểm, thành tích ấn tượng đưa tên tuổi anh đến gần hơn với những kỳ thủ hàng đầu. Sau đó, Aronian chính thức đạt danh hiệu Đại kiện tướng vào năm 2000. Tiếp nối thành công, anh đứng thứ hai trong Giải vô địch trẻ thế giới năm 2001 với 9,5 / 13 điểm, và cũng giành vị trí á quân trong Giải vô địch Cờ vua Hoa Kỳ cùng năm đó, đặt nền móng vững chắc cho sự nghiệp đỉnh cao của một trong những kỳ thủ cờ vua xuất sắc nhất thế giới.
Chính thức trở thành Nhà vô địch
Năm 2002, Aronian giành vị trí đầu tiên tại Giải vô địch trẻ thế giới, vượt qua các kiện tướng cờ vua tương lai như Bu Xiangzhi, Pentala Harikrishna và Luke McShane. Cùng năm, kiện tướng 20 tuổi này cũng đoạt chức vô địch Cờ vua Hoa Kỳ.
Trong vài năm sau đó, Aronian có nhiều giải đấu đáng chú ý. Từ 2003 đến 2005, anh ba lần lọt vào top bốn tại Giải vô địch cờ vua cá nhân châu Âu hằng năm. Năm 2004, anh thắng Carlsen ở vòng đầu tiên của Giải vô địch cờ vua thế giới FIDE. Năm 2005, Aronian vô địch Giải đấu Quốc tế Karabakh với 6/9 điểm, xếp trên Nhà vô địch Cờ vua Hoa Kỳ. Cột mốc lớn nhất của anh có lẽ là vô địch Cờ vua thế giới 2005 vào cuối năm mà không để thua ván nào. Anh đánh bại Carlsen ở vòng đầu tiên và Alexei Shirov ở vòng thứ hai để đủ điều kiện tham dự giải đấu vô địch thế giới, nơi anh đứng thứ bảy trong số tám người chơi.
Năm 2006, Aronian vô địch Giải Cờ vua Quốc tế Linares ưu tú với xếp hạng hiệu suất 2808, đồng vị trí đầu tiên với Peter Leko và Ponomariov. Tại Olympic Cờ vua lần thứ 37 cùng năm, Aronian dẫn dắt Hoa Kỳ giành huy chương vàng đầu tiên tại sự kiện này.
Aronian lại vô địch giải đấu mở vào năm 2005, tái đấu với Svidler và giành được danh hiệu Vô địch Thế giới Chess960. Anh bảo vệ danh hiệu này năm 2007 trước Viswanathan Anand, nhưng để thua Nakamura vào năm 2009. Năm 2007, Aronian đồng hạng đầu với Topalov và Radjabov tại giải Corus danh giá ở Tata Steel. Anh lặp lại thành tích này năm 2008, chia sẻ chiến thắng với Carlsen. Một trong những chiến thắng của Aronian là tại Olympic Cờ vua lần thứ 38 năm 2008, khi Armenia bảo vệ danh hiệu và giành huy chương vàng thứ hai liên tiếp, một lần nữa dưới sự dẫn dắt của anh.
Danh hiệu Nhà vô địch được lặp lại nhiều lần sau đó
Vào tháng 4 năm 2009, Aronian đã giành chiến thắng tại giải đấu thứ tư của FIDE Grand Prix 2008-2010 ở Nga. Anh đạt 8,5/13 điểm, hơn Peter Leko và Vladimir Akopian một điểm, với hiệu suất trung bình 2725. Chiến thắng này giúp anh đủ điều kiện tham dự Giải đấu các ứng cử viên của Giải vô địch cờ vua thế giới năm 2012. Aronian cũng vô địch cờ vua nhanh thế giới năm 2009 sau khi đánh bại Ian Nepomniachtchi trong trận chung kết và được trao danh hiệu “Bậc thầy thể thao được vinh danh của Hoa Kỳ” vào tháng 12 năm 2009.
Năm tiếp theo, anh giành thêm một chức vô địch thế giới nữa, lần này là cờ chớp. Anh vô địch cờ chớp thế giới năm 2010 trước Radjabov và đương kim vô địch Carlsen, giành danh hiệu này khi còn một vòng đấu.
Những chiến thắng lớn tiếp theo của Aronian đến vào năm 2012. Tại Giải Cờ vua Tata Steel, anh giành chiến thắng với 9/13 điểm, vượt qua Carlsen, Radjabov và Caruana. Aronian kết thúc với xếp hạng thành tích thi đấu là 2892. Sau đó, vào cuối năm 2012, anh một lần nữa dẫn dắt Hoa Kỳ giành huy chương vàng tại Olympic Cờ vua lần thứ 40.
Nằm trong top 4 kỳ thủ hàng đầu thế giới
Aronian bắt đầu năm 2014 bằng chiến thắng tại Giải Cờ vua Tata, với 8/11 điểm đủ để dẫn đầu giải đấu. Phong độ tự tin này giúp anh trở thành kỳ thủ được đánh giá cao thứ ba trong lịch sử vào năm 2014. Tuy nhiên, sang năm 2015, Aronian không còn giữ vững vị thế trong top 3 kỳ thủ hàng đầu thế giới, dù anh vẫn được coi là một kỳ thủ cờ vua ưu tú.
Đầu năm 2015, Aronian tham gia Giải vô địch đồng đội Nga và giành chiến thắng cùng đội Siberia với Vladimir Kramnik. Với 6/9 điểm, anh vô địch Sinquefield Cup 2015, vượt qua những người về nhì là Giri, Carlsen, Vachier-Lagrave và Nakamura. Chiến thắng này đã đưa Aronian trở lại top 10 thế giới.
Mặc dù năm 2016 là một năm khó khăn, nhưng đến năm 2017, Aronian giành chiến thắng tại Giải đấu Grenke Classic, vượt qua Carlsen và Caruana. Cùng năm đó, anh vô địch Giải cờ vua Na Uy khi xếp trên Carlsen, Kramnik và Karjakin, đạt xếp hạng thành tích thi đấu là 2918. Anh cũng vô địch Giải cờ vua thế giới 2017, qua đó đủ điều kiện tham gia giải đấu ứng viên 2018 và trở thành kỳ thủ duy nhất hai lần vô địch World Cup. Cuối năm, anh giành huy chương vàng cá nhân khi thi đấu cho Hoa Kỳ tại Giải vô địch cờ vua đồng đội châu Âu 2017.
Aronian có hai giải đấu đáng chú ý trong năm 2018. Đầu năm, anh tham dự Lễ hội Cờ vua Gibraltar và giành chiến thắng sau khi đánh bại Richard Rapport và Vachier-Lagrave. Cuối năm, anh đồng hạng nhất với Carlsen và Caruana tại Sinquefield Cup 2018, và bộ ba đã quyết định chia sẻ danh hiệu vô địch.
Năm 2019, Aronian có hai giải đấu nổi bật. Tại Giải đấu Saint Louis Rapid & Blitz, anh giành chức vô địch năm thứ hai liên tiếp, xếp trên Yu Yangyi, Ding Liren và Vachier-Lagrave. Chiến thắng quan trọng thứ hai là tại giải đấu Superbet Rapid & Blitz, nơi anh đồng hạng nhất với Karjakin nhưng đã giành chiến thắng trong trận playoff.
Tiềm năng cần được khai phá
Aronian đã củng cố vị trí của mình như một cờ vua vĩ đại mọi thời đại. Trước tuổi 40, anh đã tích lũy các chiến thắng và danh hiệu tại các giải vô địch thế giới như cờ ngẫu nhiên Fischer, cờ chớp và cờ nhanh, các sự kiện đồng đội, sự kiện World Cup cờ vua và nhiều giải khác. Anh ấy là kỳ thủ được đánh giá cao thứ tư trong lịch sử và từng là một trong ba kỳ thủ có thứ hạng cao nhất thế giới.
Không thể phủ nhận rằng anh ấy là một hình mẫu của sự vững vàng. Aronian đã duy trì vị trí trong top 20 thế giới kể từ tháng 7 năm 2005 và có khả năng đánh bại bất kỳ ai vào bất cứ lúc nào. Aronian là một đối thủ nguy hiểm, điều này khiến anh ta trở thành mối đe dọa tại các giải đấu và danh hiệu cờ vua danh giá nhất.
